Diné, the People
By Suzanne Eltsosie

 

Food Names By Grade Level

Kindergarten

naa'íåó

beans
naadââ' corn
dahdíníilghaazh fry bread
da'neesk'ání, Ta'neesk'ání melons or cantaloupe
atoo' mutton stew
dééh Navajo tea
didzétsoh peaches
neeshch'íí' pinions
naayízí squash

First Grade

didzé berries
bïïh bitsï' deer meat
dzééh elk
tå'ízí bibe' goat milk
åîî' bitsï' horse meat
wóóneeshch'ïïdii locust
dlôô' prarie dog
chääsht'ezhii wild carrots
tå'ohchin wild onions
nímasii wild potatoes
waa' wild spinach
täzhii wild turkey
hashk'aan yucca fruit

Second Grade

diå shibéézh blood sausage
ná'á'ah butchering
chääsht'ezhii (ch'il bikétå'óól åitsxooígíí) carrots
haza'aleeh celery
achalóón fried sheephide strips
ach'íí' intestines
dibé bitsï' mutton
atoo' mutton stew
tå'ohchin onions
nímasii potatoes
átsââ' ribs
dibé sheep

Third Grade

åees'áán dootå'izhí blue cornbread
naadââ' corn
ts'ááåbíé creamer
neeshjîzhii dried steamed corn
k'íneeshbízhii dumpling
naadââ' ditéå'ígíí fresh corn
tsédaashjéé' grinding stone (lower)
tsédaashch'íní grinding stone (upper)
tóshchíín gruel
tanaashgiizh hard mush
nitsidigo'í kneeldown bread
alkääd Navajo cake
naadââ' sit'éego roasted corn
taa'niil soft mush
åee'shibéézh steamed corn
akaz åikani, ashïïh åikan, dá'ákas bitoo' sweetener
Kinaaldá Womanhood Ceremony

Fourth Grade

bilasáana apples
didzétsohyázhí apricots
da'neesk'ání, ta'neesk'áni cantaloupe
béégashii bitsï' aåk'íniilgizh dried beef
dibé bitsï' aåk'íniilgizh dried mutton
bïïh bitsï' aåk'íniilgizh dried venison
nitsidigo'í kneeldown bread
didzétsoh peaches
neeshch'íí' pinions
hosh bineest'ä'/hosh yidání prickly pear
åee'shibéézh steamed corn
ha'aåtsédii, haaltsédii wild walnuts
hashk'aan yucca fruit

Specific Vocabulary

barbecue
broil
celsius
Fahrenheit
fry
high
ingredients
low
measurement
medium
method
Metric
mutton
pinch
recipe
roast
sauté
standard
stew
yield